اصول طراحي و تجهيز سرويس ‏هاي بهداشتي عمومي شهري

توسط
در دسته‌بندی نشده

فهرست مطالب

مقدمه
هدف و دامنه كاربرد
تعاريف و اصطلاحات
اصول مكان يابي
فضاها و ضوابط طراحي
ضوابط معماري
ضوابط تا سيسات
سرانه و نسبت استفاده

مقدمه
سرويس‏هاي بهداشتي عمومي از زمره تاسيسات و تجهيزات شهري بشمار مي‏آيند كه احداث آنها در مراكز تفريحي , پاركها , خيابانهاي پر رفت و آمد , مراكز خريد , ترمينالها , ايستگاه هاي اتوبوس و بطور كلي در كليه مراكز عمومي شهرها غير قابل اجتناب است .

قابل ذكر مي‏باشد كه با افزايش جمعيت شهرها و گسترش آنها و متراكم شدن فعاليتها در مراكز شهري مسئله ايجاد سرويس‏هاي بهداشتي عمومي از سوي پاره‏اي از شهرداريها مورد اقدام واقع نشده و در مواردي كه اين مسئله مورد توجه قرار گرفته غالبا در برنامه ريزي , طراحي و يا اجراي اين قبيل فضاها بعضي نكات فني مورد توجه قرار نمي‏گيرد و بعضا اين مراكز به محيطهاي غير بهداشتي تبديل مي‏شوند لذا به منظور انجام هماهنگي‏هاي لازم بين شهرداريهاي سراسر كشور در خصوص برنامه ريزي , و طراحي سرويس‏هاي بهداشتي عمومي اقدام به تهيه و تدوين اصولي در اين آئين كار گرديده تا با كاربرد آن بتوان فضاهاي مناسبي را با اصول فني ايجاد نمود .

2- اصول مكان يابي

تعيين مكان احداث سرويس‏هاي بهداشتي عمومي كه در مراكزي چون پاركها , چهار راه‏ها , ميادين , ترمينالها , ايستگاههاي مترو و اتوبوس و گورستانها استقرار مي‏يابند . از دو جنبه شهر سازي و معماري قابل بررسي است كه ذيلا به طور جداگانه اصول و ضوابط بكار گرفته در هر يك از زمينه‏ ها آورده مي‏شود :

1-2- استقرار و مكان يابي نسبت به منطقه شهري از بعد شهرسازي

1-1-2 تعداد جمعيت استفاده كننده به تفكيك سن و جنس

2-1-2 نوع كاربري زمين در نواحي , همجواري

3-1-2 فواصل بين سرويس‏هاي بهداشتي عمومي در سطح شهر

4-1-2 حصول دسترسي راحت براي عموم مردم

5-1-2 امكان توسعه آتي اين فضاها در صورت افزايش تقاضا بدين معنا كه زمين مورد طرح بايد طوري انتخاب گردد كه در صورت افزايش تقاضا , براي افزودن تعداد چشمه , امكان توسعه وجود داشته باشد .

6-1-2 انتخاب مكان مناسب براي احداث هر نوع توالت عمومي با توجه به اقليم و جهت باد غالب در هر شهر بايد به گونه‏اي باشد كه تهويه دائم فضا صورت پذيرد و در عين حال هيچگونه خللي در عملكرد فضاهاي مجاور ايجاد ننمايد .

مكان احداث اين سرويسها حتي ‏الامكان در سطح زمين انتخاب شود تا افراد معلول جسمي و حركتي ( به ويژه با صندلي چرخ دار ) نيز بتوانند از آن استفاده كنند و در غير اين صورت يعني به دلايل توپوگرافي منطقه و يا استقرار برخي تا سيسات مثل مترو در زير زمين , ايجاد سطح شيبدار و يا ساير وسايل بالابر الزامي است ( نشريه ضوابط و مقررات شهرسازي و معماري براي معلولين جسمي – حركتي مصوبه مورخ 68/3/8 شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران و نيز آئين كار شماره 3044 با عنوان طراحي و تجهيز خانه‏هاي معلولين جسمي , حركتي و شماره 2948 با عنوان :

اصول اساسي طراحي فضا براي معلولين جسمي , حركتي .

2-2- استقرار و مكان يابي نسبت به مسايل اقليمي و بهداشتي از بعد معماري

عوامل مؤثر در تعيين جهت استقرار توالت‏هاي عمومي را مي‏توان به شرح زير خلاصه نمود :

1-2-2 جهت ورود و خروج

الف – نسبت به گذر عمومي

ب – نسبت به استفاده خواهران و برادران

2-2-2 نور

الف – طبيعي مستقيم

ب – مصنوعي

3-2-2 تهويه

الف – طبيعي

ب – مصنوعي

4-2-2 ديد و نمايش

3-2- جهت ورود و خروج

الف – نسبت به گذر عمومي : جهت ورود و خروج نسبت به گذرهاي عمومي در توالت‏هاي عمومي مي‏بايست از ديد مستقيم رهگذران و عابرين محفوظ باشد . در دستيابي به اين منظور مي‏توان از فضاهاي سبز و يا ديواره‏ هاي سبز مناسب و يا پانل‏هاي مقاوم و مشبك تزئيني و با ايجاد فيلترهاي مناسب استفاده نمود , ولي اين امر نبايستي مانع رويت و دستيابي مراجعين به اين اماكن گردد .

ب – نسبت به استفاده خواهران و برادران :

توالت‏هاي عمومي مي‏بايست ورودي و خروجي خواهران و برادران كاملا از يكديگر مجزا باشند و لذا طراحي اين فضاها بايد به گونه‏اي انجام شود كه ورودي و خروجي‏هاي تفكيك شده نسبت به يكديگر تا جای ممکن ديد نداشته باشد . ورودي توالتها به نحوي طراحي و اجرا گردند كه در موقع باز و بسته شدن ديد مستقيم به داخل امكان‏پذير نباشد .

4-2- نور

تامين نور در سرويس‏هاي بهداشتي از دو طريق امكان‏پذير است :

الف – نور طبيعي مستقيم به شرح زير :

– نور طبيعي به لحاظ خواص بهداشتي و گندزدائي آن در غالب اماكن عمومي مورد توجه مي‏باشد .

– چشمه‏ هاي توالتهاي عمومي نمي‏بايست در معرض تابش مستقيم نور خورشيد باشند زيرا تمام توالتهايي كه مستقيما نور جنوب را دريافت مي‏كنند به سبب فعل و انفعالات شيميايي ناشي از تابش نور مستقيم طبيعي همواره بوي نامطبوعي را به همراه دارند بخصوص ادرار انساني كه در اثر تابش مستقيم نور طبيعي تجزيه شده و تركيبات آمونياكي آزاد مي‏نمايد .

لذا بهترين نور براي چشمه هاي توالتهاي عمومي نور شمال است كه تابش مستقيم نخواهد داشت .

– نور شرق بعد از نور شمال پيشنهاد مي‏شود . اگر چه اين نور نيز تابش مستقيم دارد ولي مدت آن در طول روز كوتاه است .

– نور غرب به دليل تابش مستقيم و طولاني در تمام فصول و رشد دادن باكتريهاي خاص , نور نامناسب براي چشمه‏ هاي توالت تلقي مي‏شود .

– براي ديگر فضاهاي يك توالت عمومي مي‏توان از نور طبيعي جنوب استفاده نمود ولي در هر حال تابش مستقيم آن ضمن توجه به موارد فوق مي‏بايست كاملا كنترل شده باشد .

ب – نور مصنوعي بشرح زير

از نور مصنوعي به منظور تامين روشنائي و يا در جهت تكميل روشنائي توالت‏هاي عمومي مي‏بايست استفاده نمود .

در صورتيكه به منظور تامين كامل روشنائي اينگونه فضاها از نور مصنوعي استفاده گردد مي‏بايستي به سيستم اضطراري متصل باشد . به اين ترتيب تا كيد مي‏گردد كه تحت هيچگونه شرايطي اينگونه فضاها نبايستي در تاريكي مطلق قرار گيرند .

5-2- تهويه

لازم به تذكر است كه در توالتهاي عمومي كه در مراكز متراكم و همجوار با ساير فضاهاي شهري نظير مسكوني , آموزشي , تجاري و …. و يا در زير زمين احداث مي‏شوند صرفا تهويه مصنوعي توصيه و تا كيد مي‏گردد و اما توالت‏هاي عمومي كه به صورت منفرد و مستقل داراي فضاهاي باز در اطراف آن ساخته مي‏شوند مي‏توانند از يكي از دو نوع تهويه و ترجيحا تهويه مصنوعي را داشته باشند و در هر صورت تخليه هواي آلوده در بالاترين ارتفاع ممكنه انجام پذيرد .

الف – تهويه مصنوعي

در طراحي توالتهاي عمومي ضمن طرح بهترين امكانات جهت تهويه مصنوعي مي‏بايست در صورت مناسب بودن شرايط اقليمي و در صورت قرار گيري توالتها در روي سطح زمين براي موارد اضطراري تواما تهويه طبيعي نيز تا مين گردد .

تهويه طبيعي تنها به دليل كندي در جابجاي هوا بوي زننده‏اي را در محيط اطراف توالتها پخش مي‏نمايد و در مقابل تهويه مصنوعي به پرتاب و سرعت حركت اين هواي سنگين و آلوده كمك كرده و از تغليظ و ازدحام هواي نامطبوع در اطراف توالتهاي عمومي جلوگيري مي‏نمايد .

ساده‏ ترين و متداول‏ترين ابزار و وسايل تهويه مصنوعي اگزوز فن‏ها هستند كه نسبت به حجم فضا و ضرايب مربوطه محاسبه و تعيين مي‏گردند .

ب – تهويه طبيعي ( به عنوان راه‏ حل دوم عمل تهويه )

مداومت تهويه در توالتهاي عمومي لزوم استفاده از سيستم تهويه را ايجاب مي‏كند . بنابراين در طراحي توالتهاي عمومي مي‏بايست حتي ‏المقدور بهترين امكانات تهويه طبيعي را نيز ايجاد نمود.

براي ايجاد يك تهويه مطلوب در فضاي ساختماني توالتهاي عمومي با بهره‏ گيري از بادهاي دايمي و انتخاب سيستم معماري مناسب توجه به نكات ذيل ضروري است :

اگر ورودي كوچك و در سوئي باشد كه باد فشار حداكثر داشته باشد و محل خروج بزرگ و در جهتي باشد كه باد فشار حداقل داشته باشد هوا در داخل ساختمان به سرعت جريان داشته , عمل جابجاي هوا به سهولت انجام گرفته و تهويه مطلوب خواهد بود .

– با بالا و پائين بردن محل ورودي و خروجي مي‏توان مسير جريان هوا را در محلي كه بيشتر مورد نظر است هدايت كرد مثلا اگر تهويه قسمت تحتاني ساختمان مورد نظر باشد به شكل زير عمل مي‏شود .

– با كمك پنجره ‏هاي گردان و يا كركره مي‏توان مسير جريان هوا را به طرف بالا و پائين قسمتهاي داخلي ساختمان هدايت كرد .

– ايجاد پيشامدگي در امتداد سقف و در قسمت ورودي , جريان هوا را بيشتر به طرف داخل هدايت مي‏كند .

– وجود درخت در محلي نزديك به ورودي نيز در هدايت كردن مقدار بيشتري از جريان هوا به داخل كمك مي‏كند .

– احداث ديوارك در فاصله‏اي نه چندان دور از ورودي كمك مي‏كند كه مسير جريان باد از قبل به طرف داخل هدايت گردد .

ديوار كف به فاصله 6 متر از ساختمان جريان هوا در كف

– انتخاب وضعيت تقسيمات داخلي ساختمان اثر قابل ملاحظه‏اي بر عمل تهويه مي‏گذارد بدين ترتيب كه اگر يك قسمت جداكننده خارج از مسير جريان هوا باشد تا ثيري بر جريان و متعاقبا تا ثيري بر عمل تهويه نمي‏گذارد , در صورتيكه همين قسمت اگر در مسير جريان قرار گيرد عمل تهويه را كند مي‏كند .

در شكل زیر چند نمونه از اين حالات منعكس شده است .

6-2- ديد و نمايش

جدا از تا ثيراتي كه عوامل اقليمي و جهت‏ هاي ورود و خروج و نور و تهويه در تعيين جهت استقرار توالت‏هاي عمومي دارند مي‏بايست مسئله معرفي و نمايش توالتهاي عمومي را مدنظر قرار داد به صورتي كه نمايش و ديد راحت عابرين و متقاضيان امكان‏پذير گردد كه كاربرد علامات گرافيكي اين امر را تحقق مي‏بخشد در صورتيكه قسمتي از اين فضاها براي معلولين آماده سازي شود مي‏بايست با نصب علامت ويژه معلولان مشخص گردد .

3- فضاها و ضوابط طراحي

فضاهاي مورد نياز در يك توالت عمومي به شرح ذيل مي‏باشد :

ورودي و خروجی
فضاهاي انتظار
دستشوئي‏ ها
چشمه‏ هاي توالت
اطاق نگهباني
انبار نگهداري ابزار و وسايل نظافت

ورودي و خروجي
محل ورودي و خروجي در اين اماكن به لحاظ محدوديت در مساحت و عملكرد مي‏تواند توامان و در يك فضا در نظر گرفته شود .
ورودي و خروجي خواهران و برادران مي‏بايست كاملا از يكديگر مجزا باشند .
جهت ورود و خروج نسبت به گذرهاي عمومي مي‏بايست از ديد مستقيم رهگذران محفوظ باشد و براي ايجاد اين حفاظها مي‏توان از فيلترهاي فضاي سبز و يا پانل‏هاي مقاوم و ساده استفاده نمود .

فضاي انتظار
فضاي انتظار در حقيقت فضاي مكمل ورودي محسوب مي‏گردد و اين فضا را مي‏توان به عنوان فيلتري در حد فاصل چشمه‏ هاي توالت‏ها و دستشوئي‏ها از يك طرف و ورودي از طرف ديگر تلقي نمود .
جداسازي محل توالتها و دستشوئي‏ها بوسيله فضاي انتظار از يكديگر ضمن اينكه در مواقع ازدحام و تراكم , استفاده از چشمه ‏ها و دستشوييها را نظم مي‏دهد از تداخل در استفاده‏ هاي فضايي مختلف جلوگيري نموده و به قابليت بهداشتي بنا مي‏افزايد .
در فضاي انتظار مي‏توان با نصب تابلوهاي گرافيكي و يا نوشتاري , نكات و توصيه ‏هاي بهداشتي را خاطر نشان ساخت .
محوطه وضو خانه را مي‏توان در مجاورت فضاي انتظار بطور محصور و مجزا در نظر گرفت و اين فضا با تعبيه سكو و حوضچه‏ هاي لازم براي وضو ساختن و نصب آب سردكن براي شرب عمومي تجهيز مي‏گردد .

دستشوئي‏ها
فضايي كه اختصاص به محل نصب دستشوئي‏ها داده مي‏شود مستقيما مي‏تواند در ارتباط با فضاي انتظار باشد .
مي‏بايست از اشتراك فضاي چشمه‏ها و دستشوييها در يك مسير اجتناب نمود .
در سرويس‏هاي بهداشتي بزرگ كه در اماكن پر رفت و آمد قرار دارند نصب دستشوئي از نوع چند لگنه و یکپارچه توصيه مي‏شود زيرا مي‏توان لوله‏هاي فاضلاب را متناسب‏تر انتخاب نمود .
بهتر است از شيرهاي آب از نوع برنجي بدون واشر استفاده شود .

چشمه‏ هاي توالت‏ها
چشمه ‏هاي توالت‏ها چون در فضاي بسته‏اي قرار مي‏گيرند در عين داشتن نور كافي مي‏بايست از تابش مستقيم نور خورشيد به دور باشد و بهترين جهت دريافت نور , نور شمال و بدترين آن نور جنوب است .
در طرح توالتها مي‏بايست پيش‏بيني‏هاي لازم جهت حركت و جريان هوا به عمل آيد لذا براي ايجاد سهولت جريان هوا در داخل چشمه ‏ها مي‏بايست نكات ذيل را رعايت نمود :
ديوارهاي جداكننده چشمه‏ ها نسبت به يكديگر و نسبت به راهروي ارتباطي , كوتاه‏تر از ارتفاع سقف باشد .
بهتر است سطوح پائين درهاي چشمه‏ ها از كف توالت‏ها 20 سانتيمتر فاصله داشته باشد .
تعبيه و نصب فلاش تانك يا شير پيشوا براي شستشوي كاسه توالتها ضروري است ولي از آنجائي كه امكان استفاده بي رويه از اين دستگاه فراوان است و در مدت كوتاهي فرسوده و از بين خواهد رفت بنابراين ايجاد يك سيستم شستشوي مركزي يا اتوماتيك براي شستشوي منظم كاسه‏ هاي توالتها ضروري است .
با نصب يك آويز محكم و مقاوم در پشت در هر يك از اطاقكهاي توالت مي‏توان براي قرار دادن وسايل شخصي اضافي استفاده نمود .
انتخاب مصالح نازك کاری در داخل توالت‏ها ( كف و ديوارها ) مي‏بايست بر مبناي امكان شستشو و نظافت راحت در نظر گرفته شود مثلا براي ديوارها مي‏توان از كاشي و براي كف از سراميك يا سنگ استفاده نمود .
شستشو و نظافت توالتها مي‏بايست به صورت روزانه و مداوم انجام گيرد و براي گندزدائي و ضدعفوني محيط مي‏توان از محلولهايي نظير محلول رقيق پرمنگنات و يا كلر و يا ساولن استفاده نمود .
نصب سطل زباله در داخل اطاقك‏هاي توالتهاي زنانه الزامي است وليكن اين سطل‏ها در توالتهاي مردانه مي‏تواند در محوطه انتظار در نظر گرفته شود .

اطاق نگهباني
اطاق نگهبان در حد فاصل فضاي انتظار و ورودي قرار مي‏گيرد و به تفكيك در دو قسمت مردانه و زنانه قابل احداث است .

انبار نگهداري ابزار و وسايل نظافت
لوازم نظافت از قبيل ضدعفوني كننده ‏ها , پاك‏ كننده‏ها , قطعات يدكي مورد لزوم , كيسه پلاستيكي و …. كه بطور روزانه مورد استفاده قرار مي‏گيرند مي‏بايست در محل مناسبي نگهداري شود فضاي مورد نياز براي اين مقصود كه مي‏بايست در كنترل نگهبان باشد حجم زيادي را اشغال نخواهد كرد و لذا مي‏توان قسمتي از فضاي اطاق نگهباني را به اين امر اختصاص داد .وسايل نظافت از قبيل زمين شوي و شلنگ و سطل و …. پيش بيني محل حوضچه تي شور با شير مخصوص اتصال شيلنگ كه مي‏تواند نزديك اطاق نگهباني قرار داده شوند .

4- ضوابط معماري

ارتفاع ديواره‏هاي جداكننده توالتها , در صورتيكه باربر نباشند , از كف تمام شده تا 210 سانتيمتر مناسب مي‏باشد .از طرف ديگر فضاي مشترك باقي مانده بالاي ديواره‏ هاي جداكننده مي‏تواند به انجام تهويه طبيعي يا مصنوعي كمك نمايد .
حداقل ابعاد تمام شده داخلي اتاقك توالت‏ها 110*140 سانتيمتر در صورت بازشو در به داخل و 100*100 سانتيمتر در صورت بازشو در به خارج مناسب مي‏باشد .
كاسه توالتها از نوع چيني مناسب يا آهن ضد زنگ (STAINLESS STEEL) بوده و حتي‏الامكان از نمونه تخت آن استفاده نشود زيرا باعث پخش و ترشح مي‏شود .
اتاقك توالتها كه به صورت سري در نظر گرفته مي‏شود , مي‏بايست دو اتاقك مجاور هم به صورت قرينه طراحي گردند تا از نظر تخليه فضولات و لوله‏ كشي آب و شستشو مناسب‏ترين روش تاسيسات بكار گرفته شود و از هزينه‏ هاي اضافي جلوگيري به عمل آيد .

پوشش داخلي توالتها از نوع كاشي لعابي و از نوع مرغوب آن باشد و طبق استانداردهاي بين‏المللي مصرف كاشي لعابي از كف تمام شده تا زير سقف توصيه مي‏شود وليكن در صورت عدم امكان تا ارتفاع 210 سانتيمتر و از ارتفاع فوق تا زير سقف اندود گچ به اضافه رنگ روغني الزامي است .ضمنا استفاده از اندودهاي فايبرگلاس نيز توصيه مي‏شود .
پوشش كف توالتها و روشويي و ساير تاسيسات وابسته از نوع موزائيك فرنگي 20*20 سانتيمتر و يا ساير كف پوشش‏هاي بتني 1 مناسب مي‏باشد و از نقطه نظر بهداشتي مي‏بايست داراي سطح صاف و بدون درز و يا برآمدگي باشد .
ابعاد مناسب براي درهاي اتاقكهاي توالت , ارتفاع 190 سانتيمتر و عرض 80 سانتيمتر مي‏باشد .
بهتر است سطح پائين درهاي چشمه‏ ها از كف توالتها 20 سانتيمتر فاصله داشته باشد .
جنس درها , پنجره‏ها و نظاير آنها ترجيحا از نوع آلومينيوم يا آهن گالوانيزه يا رنگ شده يا از فايبرگلاس و جنس‏هاي مشابه انتخاب مي‏شود زيرا نسبت به ساير مواد در مقابل رطوبت و آب و زنگ‏زدگي مقاوم مي‏باشند .
اين اماكن مي‏بايستي كاملا در برابر نفوذ آب و رطوبت عايق‏بندي شوند .
با توجه به بند 1-5-3 مصوبه مورخ 68/3/8 شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران كه ايجاد حداقل يك آبريزگاه مخصوص معلولان را در معابر و فضاهاي عمومي شهري الزامي دانسته است مراجعه به مصوبه مذكور و استانداردهاي شماره 3044 با عنوان طراحي و تجهيز خانه‏ هاي معلولين جسمي – حركتي و شماره 2948 با عنوان اصول اساسي طراحي فضا براي معلولين جسمي – حركتي و شماره 3287 با عنوان تا سيسات بهداشتي در كارخانجات جهت اطلاع و كاربرد ضوابط و استانداردهاي طراحي و معماري مربوطه ضروري مي‏باشد .

5- ضوابط تا سيسات

كليه لوله‏ كشي‏هاي آب مي‏بايست روكار و با استفاده از لوله گالوانيزه رنگ شده كه به صورت دو طرفه به لوله اصلي آب شير متصل است انجام گيرد . به اين ترتيب از افت فشار در طول مسير جلوگيري مي‏شود.

با توجه به عدم كارآيي روش‏هاي متداول شستشوي سريع در اينگونه اماكن توصيه مي‏گردد كه اين امر به صورت كلي و با استفاده از يك منبع آب با حجم متناسب با تعداد چشمه‏ هاي توالت (25 ليتر به ازاء هر چشمه ) و اتصال آن به كاسه ‏هاي توالت به وسيله لوله ‏كشي مناسب ( حداقل قطر در محل كاسه توالت و در طول مسير متناسب با حجم آب عبوري ) كه با استفاده از يك فلومتر از جنس مرغوب جهت كنترل ميزان ذخيره سازي آب و همچنين يك شير ربع گرد ( نظير شيرهاي مصرفي در لوله‏ كشي گاز ) تجهيز گرديده است انجام گرفته كه در زمانهاي متناسب با تعداد مصرف كنندگان ( حداكثر هر يك ساعت يكبار ) بوسيله متصدي اينگونه اماكن باز و مورد استفاده قرار مي‏گيرد .
دياگرام تا سيسات شستشوي مركزي توالتهاي عمومي :

شماي لوله كشي فلاشينگ توالتهاي دوطرفه

شير مصرفي در هر دو حالت حتما شير توپي ربع گرد (مانند شيرهاي گاز ) بايد باشد

حداقل قطر لوله ‏هاي مصرفي در سيستم دفع فاضلاب سنگين 4 اينچ در نظر گرفته شود كه در مورد چشمه ‏هاي توالت پس از آنكه در زير هر يك از كاسه‏ هاي توالت , سيفون بلند 4 اينچي نصب مي‏گردد ادامه كار با استفاده از لوله 4 اينچ و كاملا مستقيم با شيب 1 درصد به لوله يا كانال اصلي جمع‏آوري فاضلاب از ساير چشمه‏ هاي توالتها متصل مي‏گردد. لوله يا كانال اصلي جمع آوري فاضلاب هم مي‏بايستي حداقل با قطر 6 اينچ در نظر گرفته شود ( به ازاء تا 8 چشمه توالت ) و به ازا اتصال هر 4 لوله فرعي اضافي يك اينچ بزرگتر انتخاب گردد اين لوله نيز بايستي داراي شيب 1 درصد به سمت محل دفع فاضلاب بوده و در جهت مقابل شيب قبل از اولين انشعاب مصرفي به ميزاني كه بتوان يك دريچه بازديد در كف را نصب نمود بلندتر انتخاب گردد .
بهتر است در طول لوله اصلي فاضلاب در هر 6 متر نيز يك دريچه بازديد در كف نيز در نظر گرفته شود .

لازم است كليه لوله‏ هاي فاضلاب چشمه ‏هاي توالت بعد از سيفون مطابق شكل 11 تهويه (vent) گردد .

استفاده از كف شوي جهت جمع آوري و انتقال آبهاي موجود در كف سرويس‏ها ( اعم از قسمت داخلي يا عبوري چشمه‏ هاي توالت ) مجاز نبوده بلكه با ايجاد شيب‏بندي مناسب آنها را به سمت كاسه توالت هدايت مي‏گردد .
در محل دستشوئي‏ها ايجاد يك كانال بتني روباز كه با استفاده از گريل‏هاي ساخته شده از آماتور ساده درپوش شده است مي‏گردد مي‏توان كليه آبهاي اضافي ناشي از شستشو را جمع‏آوري و سپس به سيستم اصلي دفع فاضلاب هدايت نمود .

ساير نقاط فضاي دستشوئي نيز با شيب مناسب به اين كانال منتهي مي‏گردد .

6- سرانه و نسبت استفاده

سرويس‏هاي بهداشتي عمومي شايد همانند ساير تا سيسات و تجهيزات شهري سرانه پذير نباشد زيرا اين اماكن در مراكزي از شهر احداث مي‏شوند كه استفاده كنندگان از آنها غالبا عبوري بوده و قابل محاسبه دقيق نمي‏باشد لذا توصيه مي‏شود در مكانهاي تعيين شده ابتدا چشمه تعدادي توالت بر حسب آمارگيري و پيش ‏بيني‏ هاي اوليه احداث شده و فضاي توسعه بعدي به نحوي در نظر گرفته شود كه بتوان پس از انجام آمارگيري از استفاده كنندگان و رسيدن به رقم قطعي نسبت به توسعه فضا اقدام نمود .

منبع: آئین کار تدوین شده از طرف موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران (شماره استاندارد ایران 3365)

مطالب مشابه

نظرات